Ehliyete Hangi Durumlarda El Konulur?

Ehliyete; alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanılması, alkol ya da uyuşturucu testinin reddedilmesi, bir yıl içinde 100 ceza puanının doldurulması, trafik güvenliğini tehlikeye düşüren belirli ihlallerin tekrarlanması ve mahkeme tarafından sürücülükten yasaklama kararı verilmesi hâllerinde el konulur.

Ayrıca ölümlü veya yaralanmalı trafik kazaları ile sürücünün sağlık şartlarını kaybetmesi gibi durumlarda da sürücü belgesi geçici olarak geri alınabilir veya iptal edilebilir.

El koyma süresi; ihlalin türüne, aynı fiilin kaçıncı kez işlendiğine ve işlemin trafik kolluğu tarafından mı yoksa mahkeme kararıyla mı uygulandığına göre değişir.

Ehliyetin geri alınabilmesi için çoğu durumda el koyma süresinin dolması, idari para cezalarının ödenmesi ve gerekli eğitim, muayene veya değerlendirme şartlarının yerine getirilmesi gerekir.

Bu yazıda Sütşurup Hukuk olarak; ehliyete hangi hukuki sebeplerle el konulduğunu, her bir ihlalde el koyma süresinin nasıl hesaplandığını, belgenin hangi şartlarla geri alınabileceğini ve sürücünün itiraz için atması gereken adımları açıklıyoruz.

Ehliyete El Koyma Sebepleri Nelerdir?

Ehliyete el koyma sebepleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde sınırlı sayıda ve belirli ihlallere bağlı olarak düzenlenmiştir. Bir sürücünün belgesine, aşağıdaki başlıca hallerin varlığında geçici veya süresiz olarak el konulabilir:

İhlal / Durum	Dayanak	Sonuç (2026)
Alkollü araç kullanma	KTK m. 48	Tekerrüre göre 6 ay / 2 yıl / 5 yıl geri alma + idari para cezası
Alkol veya uyuşturucu ölçümünü reddetme	KTK m. 48/9	5 yıl geri alma + 150.000 TL
Uyuşturucu/uyarıcı madde etkisinde araç kullanma	KTK m. 48	Ehliyet iptali + 150.000 TL
1 yıl içinde 100 ceza puanının dolması	KTK m. 118	Tekrarına göre 2 ay / 4 ay / süresiz iptal
Kırmızı ışık ihlalinin tekrarı	KTK m. 47	3.-4.-5. ihlalde 30 / 60 / 90 gün geri alma
Aşırı hız ihlalinin tekrarı	KTK m. 51	Tekrara göre geri alma; 5 tekrarda iptal
Drift, makas, ters yön, saldırgan sürüş	7574 s. Kanun	60 gün geri alma; 5 yılda 2. kezde iptal
Ehliyeti geri alınmış/iptalken araç kullanma	KTK m. 36	Yüksek idari para cezası + trafikten men
Ölümlü kazaya asli kusurla sebebiyet	KTK ilgili hükümleri	1 yıl geri alma
Mahkeme kararı / koruma tedbiri (TCK m. 53)	TCK	3 ay-3 yıl arası hak yoksunluğu

Bu haller çoğu zaman iç içe geçer: Örneğin alkollü araç kullanan bir sürücü hem KTK m. 48 kapsamında belge geri alma yaptırımıyla, hem yüksek idari para cezasıyla, hem de sicile işlenen ceza puanıyla aynı anda karşılaşır. İhlalin ağırlığına göre süreç, geçici el koymadan süresiz iptale kadar uzanabilir.

Alkollü Araç Kullanan Sürücünün Ehliyetine Ne Kadar Süreyle El Konulur?

Alkollü araç kullanan sürücünün ehliyetine, ihlalin kaçıncı kez tekrarlandığına bağlı olarak artan sürelerle el konulur. 2918 sayılı Kanun m. 48/5, tekerrürü “son ihlalden geriye doğru beş yıl” ölçütüne bağlar; yani beş yıl içindeki tekrar sayısı arttıkça yaptırım da ağırlaşır.

İhlal	El Koyma Süresi	İdari Para Cezası (2026)
İlk ihlal	6 ay	25.000 TL
İkinci ihlal (5 yıl içinde)	2 yıl	50.000 TL
Üçüncü ve sonraki ihlaller	5 yıl	150.000 TL
Ölçümü (alkolmetre) reddetme	5 yıl	150.000 TL

Yasal alkol sınırı, hususi otomobiller için 0,50 promil; ticari ve hususi otomobil dışındaki araçlar için 0,20 promildir.

Kandaki alkol oranının 1,00 promili aşması hâlinde ise sürücü, idari yaptırımlara ek olarak Türk Ceza Kanunu m. 179 kapsamında “trafik güvenliğini tehlikeye sokma” suçundan yargılanabilir ve hapis cezasıyla karşılaşabilir.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullanan sürücünün belgesi ise doğrudan iptal edilir.

Ceza Puanı Dolan Sürücünün Ehliyetine Ne Zaman El Konulur?

Ceza puanı dolan sürücünün ehliyetine, bir yıl içinde toplam 100 ceza puanının tamamlanması hâlinde el konulur. Her trafik ihlali sicile belirli bir puan olarak işlenir; örneğin kırmızı ışık ihlali 20, muayenesiz araç kullanma 20, cep telefonuyla konuşmak 10 puan gibi değerler taşır ve bu puanlar birikerek 100’e ulaşır.

Yaptırımın ağırlığı, 100 puanın o yıl içinde kaçıncı kez dolduğuna göre belirlenir:

100 Puanın Dolma Sayısı	Sonuç
Birinci kez	2 ay geri alma + sürücü davranışı geliştirme eğitimi
İkinci kez (aynı yıl)	4 ay geri alma + psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi
Üçüncü kez (aynı yıl)	Sürücü belgesinin süresiz iptali

Ceza puanları, işlendiği tarihten itibaren bir yıl sonra otomatik olarak silinir; puan düşürme için ayrı bir başvuru gerekmez. Sürücü, güncel puanını e-Devlet üzerindeki “Sürücü Belgesi ve Şahıslara Yazılan Ceza Sorgulama” hizmetiyle ücretsiz görüntüleyebilir. Bu nedenle tek bir ağır ceza kadar, çok sayıda küçük ihlalin birikmesi de ehliyet kaybına yol açabilir.

Kırmızı Işık ve Aşırı Hız İhlallerinde Ehliyete El Konulur mu?

Kırmızı ışık ve aşırı hız ihlallerinde ehliyete, ihlalin tek başına değil belirli sayıda tekrarlanması hâlinde el konulur. 7574 sayılı Kanun, bu iki ihlalde kademeli ceza sistemi getirmiş ve tekrar sayısı arttıkça hem para cezasını hem de el koyma süresini ağırlaştırmıştır.

Kırmızı ışık ihlalinde ilk ihlal 20 ceza puanı ve artırılmış idari para cezası doğurur; aynı yıl içindeki tekrarlarda ceza katlanır ve üçüncü, dördüncü ile beşinci ihlallerde ehliyete sırasıyla 30, 60 ve 90 gün süreyle el konulabilir. Tekrarın sürmesi hâlinde sürücü belgesinin iptali dahi gündeme gelir.

Aşırı hız ihlalinde ise 7574 sayılı Kanun, yüzde bazlı toleransı kaldırıp km/s esaslı ayrıntılı bir tarife getirmiştir. Yerleşim yeri içinde belirli bir eşiğin (uygulamada 46 km/s ve üzeri) aşılması doğrudan belge geri almayla sonuçlanabilir; ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması hâlinde el koyma süresi kademeli olarak artar ve beş kez tekrarlanması durumunda ehliyet iptal edilir.

Drift, Makas ve Saldırgan Sürüş Ehliyete El Koyma Sebebi midir?

Drift, makas atma, ters yönde seyretme ve ısrarlı takip gibi saldırgan sürüş davranışları, 7574 sayılı Kanun ile getirilen en ağır el koyma sebepleri arasındadır. Bu tür manevralar hem yüksek idari para cezasına hem de doğrudan sürücü belgesinin geri alınmasına yol açar.

Bu ihlallerde ehliyete kural olarak 60 gün süreyle el konulur; ancak aynı fiilin beş yıl içinde ikinci kez işlenmesi hâlinde sürücü belgesi iptal edilir. Ayrıca “dur” ihtarına uymayarak kaçan sürücülerin belgesine 60 gün süreyle el konulur ve haklarında yüksek idari para cezası uygulanır. Bu grup ihlallerde belgenin iadesi, kural olarak psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi şartına bağlanmıştır.

Ehliyeti Geri Alınmışken veya Hiç Ehliyeti Yokken Araç Kullanmanın Sonucu Nedir?

Ehliyeti geri alınmışken ya da hiç ehliyeti yokken araç kullanan kişi, 2918 sayılı Kanun m. 36 kapsamında ehliyetsiz araç kullanma fiilini işlemiş sayılır ve ağır idari yaptırımla karşılaşır. Bu düzenleme yalnızca hiç belgesi olmayanları değil; belgesi geçici olarak geri alınmış veya iptal edilmiş kişileri de kapsar.

Hiç sürücü belgesi olmadan araç kullanan kişiye idari para cezası uygulanır ve araç trafikten men edilebilir; belgesi olduğu hâlde kullandığı araca uygun sınıfa sahip olmayan kişi de (örneğin B sınıfı ehliyetle motosiklet kullanmak) hukuken ehliyetsiz kabul edilir.

Belgesi daha önce geri alınmış veya iptal edilmişken araç kullanan kişiye ise çok daha yüksek bir idari para cezası kesilir. Ayrıca ehliyetsiz kişiye aracını kullandıran araç sahibi de idari para cezasından sorumlu tutulur.

Ölümlü Kazaya Sebebiyet Veren Sürücünün Ehliyetine El Konulur mu?

Ölümlü kazaya asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücünün ehliyetine, 2918 sayılı Kanun uyarınca bir yıl süreyle el konulur. Bu süre, kazanın idari boyutuna ilişkindir ve sürücünün ayrıca ceza yargılamasına konu olması ihtimalini ortadan kaldırmaz.

Ölümlü veya yaralanmalı kazaya karışan sürücü, taksirle öldürme veya yaralama suçlarından ceza mahkemesinde yargılanabilir. Mahkeme, mahkûmiyet kararı verirken Türk Ceza Kanunu m. 53 kapsamında sürücü belgesinin belirli bir süre (en az üç ay, en fazla üç yıl) kullanılmasının yasaklanmasına da hükmedebilir. Ayrıca yaralanmalı veya ölümlü kazada olay yerinden ayrılan sürücü bakımından, yeni düzenlemeyle hapis cezası riski de gündeme gelmiştir.

Ehliyetine El Konulan Sürücü Belgesini Nasıl Geri Alır?

Ehliyetine el konulan sürücü, belgesini ancak el koyma süresinin dolması ve mevzuatta öngörülen şartların tamamlanması hâlinde geri alabilir. 7574 sayılı Kanun ile getirilen en önemli değişikliklerden biri, tüm trafik cezaları ödenmeden el konulan ehliyetin kesinlikle iade edilmemesidir.

Sürücünün belgesini geri alabilmesi için genel olarak şu adımlar tamamlanmalıdır:

• El koyma süresinin sona ermesi beklenir.
• İlgili tüm idari para cezaları ödenir ve “trafik cezası borcu yoktur” durumu sağlanır.
• İhlalin niteliğine göre sürücü davranışı geliştirme eğitimi tamamlanır.
• Gerekli hâllerde psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri muayenesinden geçilir.
• Tüm şartları tamamlayan sürücü, kimliğiyle birlikte bağlı bulunduğu Trafik Tescil Şube Müdürlüğü’ne başvurarak belgesini teslim alır.
• Sürücü belgesi süresiz iptal edilen kişiler, belirli bekleme süresinin ardından sürücü kursu ve sınav süreçlerini yeniden tamamlayarak yeni sürücü belgesi alabilir.

Ehliyete El Koyma Kararına İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Ehliyete el koyma kararına, tebliğ veya kararın öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliği’ne itiraz edilebilir.

İtirazda; ölçüm cihazının kalibrasyonu, tutanak hataları, kamera kayıtları veya hastane raporları gibi somut deliller sunulmalıdır. Para cezasının indirimli ödenmesi itiraz hakkını ortadan kaldırmaz; ancak ödeme, ehliyete el koyma kararını kendiliğinden kaldırmaz.

Kayseri’de Ehliyete El Koyma ve Trafik Uyuşmazlıkları Nasıl Yürütülür?

Kayseri ve çevresinde trafik uyuşmazlıkları çoğunlukla şu konularda ortaya çıkar:

• Alkollü araç kullanma tutanakları
• Alkol veya uyuşturucu ölçümünün reddedilmesi
• Ceza puanı nedeniyle ehliyete el konulması
• Trafik kazası nedeniyle sürücü belgesinin geri alınması
• El koyma süresinin yanlış hesaplanması

Bu dosyalarda sürücüler genellikle hukuka aykırı tutanakların iptalini, yanlış hesaplanan sürenin düzeltilmesini ve ehliyetin en kısa sürede iade edilmesini talep eder.

Sütşurup Hukuk olarak tutanak ve tebligatları usul yönünden inceler, ölçümün ve el koyma işleminin hukuka uygunluğunu değerlendiririz. Gerekli hâllerde, süresi içinde Sulh Ceza Hâkimliği’ne itiraz başvurusu hazırlar ve ehliyetin iadesine ilişkin işlemleri takip ederiz.

Trafik tescil şubesi, adliye ve gerektiğinde psiko-teknik merkezleri arasındaki sürecin doğru ve hızlı yürütülmesi; hak kaybını önler ve sürücünün gereğinden uzun süre araç kullanamamasının önüne geçer.

Sütşurup Hukuk Ehliyete El Koyma Davalarında Nasıl Destek Verir?

Sütşurup Hukuk Bürosu, ehliyete el koyma ve trafik cezası uyuşmazlıklarında müvekkillerine tutanağın incelenmesinden itiraz ve belge iadesi sürecine kadar profesyonel hukuki temsil sağlar.

Kayseri merkezli büromuz; ister alkol ölçümü veya el koyma tutanağının hukuka aykırı olduğunu düşünen bir sürücü, ister ceza puanı ya da kaza nedeniyle belgesi iptal edilme riskiyle karşı karşıya olan bir taraf olun, süreci ilk andan itibaren doğru yönetmeniz için yanınızdadır.

Ehliyete el koyma, yalnızca bir belgenin geçici kaybı değil; çoğu zaman meslek, geçim ve günlük hayatı doğrudan etkileyen ağır bir yaptırımdır. Yasal sürelere uyum ve tutanağın doğru değerlendirilmesi, hem hak kaybını önler hem de belgenin en kısa sürede iadesine imkân tanır.

Hukuki destek ve randevu için bize ulaşın: 0545 287 66 77

Sıkça Sorulan Sorular

Alkolmetreyi üflemeyi reddeden sürücünün ehliyetine ne kadar süreyle el konulur?

Alkolmetreyi üflemeyi reddeden sürücünün ehliyetine, 7574 sayılı Kanun sonrası 5 yıl süreyle el konulur ve hakkında 150.000 TL idari para cezası uygulanır. Sürücü, ölçümü reddetmek yerine hastanede kan testi yaptırma hakkını kullanabilir; ancak reddin usulüne uygun tutanağa bağlanmış olması, işlemin iptali talebinde belirleyici olur.

Ehliyet ceza puanı ödeme yapılınca silinir mi?

Ehliyet ceza puanı, idari para cezasının ödenmesiyle silinmez; puanlar yalnızca işlendiği tarihten bir yıl sonra otomatik olarak sistemden düşer. Bu nedenle sürücünün yıl içindeki puan birikimini e-Devlet üzerinden düzenli olarak takip etmesi önemlidir.

El konulan ehliyet, para cezası ödenmeden geri alınabilir mi?

El konulan ehliyet, 7574 sayılı Kanun uyarınca ilgili tüm trafik cezaları ödenmeden iade edilmez. Sürücünün belgesini geri alabilmesi için el koyma süresinin dolması, cezaların tamamının tahsil edilmesi ve gerekli hâllerde psiko-teknik değerlendirme ile eğitim şartlarının tamamlanması gerekir.

Ehliyetine el konulan sürücü bu süre içinde araç kullanırsa ne olur?

Ehliyetine el konulan sürücü, bu süre içinde araç kullanırsa ehliyetsiz araç kullanma fiilini işlemiş sayılır; kendisine yüksek idari para cezası uygulanır ve araç trafikten men edilebilir. Bu durum, mevcut el koyma sürecini daha da ağırlaştırdığından, süre dolmadan direksiyon başına geçilmemesi gerekir.

Hak Kaybı Yaşamamak İçin Yapmanız Gerekenler

• Tutanak ve tebligatları saklayın.
• İşlemin dayandığı kanun maddesini ve el koyma süresini kontrol edin.
• 15 günlük itiraz süresini kaçırmayın.
• Kamera kaydı, kalibrasyon belgesi ve hastane raporu gibi delilleri muhafaza edin.
• Özellikle alkol, ceza puanı ve kazaya bağlı işlemlerde trafik hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alın.

Not: Ceza tutarları her yıl güncellenebilir. Başvuru tarihinde yürürlükte olan resmî mevzuat esas alınmalıdır.

Hukuki destek ve randevu için bize ulaşın: 0545 287 66 77